Strategia

Czy jest sposób na przeprowadzenie skutecznej restrukturyzacji?

Restrukturyzacja kojarzona jest z okresem dekoniunktury gospodarczej, kiedy zmiany otoczenia rynkowego powodują, że sytuacja ekonomiczno-finansowa wielu firm pogarsza się. Istnieją branże, które pierwsze odczuwają negatywne skutki spowolnienia gospodarki. Najlepszym przykładem może być budownictwo, czy też motoryzacja. Zwykle firmy funkcjonujące w tych właśnie branżach najczęściej zmuszone są przeprowadzić działania restrukturyzacyjne, aby uchronić się przed upadłością. Prędzej czy później dekoniunktura gospodarcza dotyka każdej z branż, a zatem wszystkie przedsiębiorstwa są narażone na negatywne konsekwencje wahań koniunkturalnych. Wszyscy znamy firmy, których kłopoty na skutek braku gruntownej restrukturyzacji (np. PLL LOT) są powracającym tematem wielu debat i dyskusji.

Restrukturyzacja nie zawsze jest skutecznym sposobem na przetrwanie przedsiębiorstwa. Najczęściej proces restrukturyzacji jest uruchamiany, gdy taką potrzebę zgłaszają banki finansujące jego działalność. To właśnie instytucje finansowe najczęściej dostrzegają negatywne zjawiska wskazujące na zagrożenie niewypłacalnością.
Warto zauważyć, że restrukturyzacja może zakończyć się sukcesem jeśli podejdziemy do niej w sposób gruntowny, systemowym i konsekwentny. O sukcesie wdrożenia programu restrukturyzacji decyduje wiele elementów. Zwróćmy uwagę na trzy elementy skutecznego programu restrukturyzacji:

1. Gruntowna diagnoza sytuacji

Symptomów złej sytuacji firmy może być bardzo dużo i mogą mieć swoje źródło w wielu miejscach przedsiębiorstwa. Jeśli kadra zarządzająca z odpowiednim wyprzedzeniem nie dostrzeże zbliżających się problemów i nie i podejmie działań zapobiegawczych, to istnieje uzasadnione ryzyko, że restrukturyzacja przygotowana siłami wewnętrznymi nie przyniesie zamierzonych skutków. Już w trakcie diagnozy mogą zostać niezauważone wszystkie słabości, czy „miejsca zapalne” w przedsiębiorstwie. Osoby powiązane z firmą kierują się często interesem własnym lub określonych grup, dlatego często tracą umiejętność obiektywnego spojrzenia na problemy przedsiębiorstwa. Banki zazwyczaj oczekują, aby program restrukturyzacji przygotowany został przez zewnętrzną firmę doradczą. Dzięki wieloaspektowej analizie sytuacji firmy można bowiem wskazać, które obszary działalności wymagają najszybszych zmian, a jakie zmiany powinny być gruntowne i systemowe, wprowadzane sukcesywnie w określonym czasie.

2. Priorytety działań restrukturyzacyjnych

Niedostosowana do realiów otoczenia rynkowego struktura kosztów jest zazwyczaj pierwszym z elementów wymagającym wprowadzenia zmian. Z punktu widzenia konsekwencji niekorzystnych relacji przychodowo-kosztowych wskazanym jest, aby niektóre ze zmian wprowadzić jak najszybciej (jak redukcja zbędnych czy nieuzasadnionych kosztów), a do innych podejść w sposób kompleksowy (np. reorganizacja sposobu funkcjonowania, czy outsourcing niektórych obszarów działalności poza struktury firmy). Prawidłowo opracowany program restrukturyzacji potrafi wskazać, które z działań przyniosą pierwsze widoczne efekty (np. ograniczenie usług zewnętrznych, renegocjacja warunków dostaw), a które wymagają dokonania zmian w kilku obszarach jednocześnie (np. zmiana systemu motywacyjnego, reorganizacja działu handlowego, redefiniowanie celów strategicznych firmy).
Prawidłowo opracowany program restrukturyzacji powinien również zakładać wdrożenie docelowego systemu „wczesnego ostrzegania”. Ważnym jest bowiem umiejętne zarządzanie ryzykiem przez menedżerów i skuteczne przeciwdziałanie możliwości ponownego wystąpienia negatywnych zjawisk.

3. Monitoring skuteczności wdrażania działań restrukturyzacyjnych.

Należy rozdzielić proces opracowania programu restrukturyzacji od procesu wdrożenia w życie założonych działań i monitorowania osiąganych efektów. Przewidziane w planie działania krótko- i długoterminowe muszą być implementowane konsekwentnie, a osoby odpowiedzialne za ich efekty powinni okresowo raportować postępy. Tu także przydaje się udział doradcy zewnętrznego, który co pewien czas korygować będzie odchylenie osiąganych wyników od planów, uzasadniając skutki tych odchyleń. Konsekwencja przyjętego planu restrukturyzacji oraz bieżąca analiza uzyskiwanych efektów umożliwi przedsiębiorstwu uczyć się i wyciągać wnioski na przyszłość.

Przewidujące firmy podchodzą do procesu restrukturyzacji/reorganizacji w sposób ciągły. Znane są przykłady firm, które zmiany sposobu funkcjonowania wprowadzają w okresie koniunktury gospodarczej. Okresowa aktualizacja strategii działania pozwala na bieżącą analizę ryzyka funkcjonowania i na tej postawie weryfikację przyjętych celów.
Nie martwmy się więc na zapas, ale wprowadzajmy konsekwentne zmiany, aby nie mieć powodów do zmartwień w przyszłości.

2013.11.22 Sawyer_36Michał Sawicki
Prezes Zarządu
SAWYER Doradztwo Gospodarcze Sp. z o.o.

Czytaj dalej