Charakterystyka funduszy venture capital

Charakterystyka funduszy venture capital

Fundusze venture capital (VC) stanowią element rynku Private Equity. Skupiają swoją działalność na dostarczaniu kapitału małym, rozwijającym się spółkom, które charakteryzują się podwyższonym poziomem ryzyka. Duże zapotrzebowanie na kapitał typu venture (nazywany również kapitałem wysokiego ryzyka) wśród start-upów oraz firm znajdujących się we wczesnych fazach rozwoju wynika m.in. z ograniczeń majątkowych początkujących przedsiębiorców.

Ponadto ograniczona możliwość korzystania z tradycyjnego finansowania wynika z faktu, iż wiele start-upów charakteryzuje wysoki stopnień niepewności co do przyszłych zysków, brak znaczących rzeczowych aktywów trwałych oraz wyników historycznych, na których można oprzeć prognozy finansowe. Wśród wielu nowych firm zyski pojawiają się dopiero po kilku latach działalności co praktycznie uniemożliwia udział w finansowaniu tego typu spółek instytucjom bankowym.

Kapitał wysokiego ryzyka przyjmuje najczęściej postać finansowania średnio- i długoterminowego (4-7 lat). Inwestycja odbywa się poprzez objęcie udziałów lub akcji prywatnych spółek. Zanim jednak to nastąpi projekty inwestycyjne są dokładnie prześwietlane. Przedstawiciele funduszy sprawdzają informacje o spółce, poznają szczegółowo jej model biznesowy, przeprowadzają analizy potencjału rynku, na którym działa spółka, oraz starają się lepiej poznać zarządzających w celu poznania ich obecnej wiedzy oraz potencjału menedżerskiego. Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, iż fundusz staje się współwłaścicielem spółki oraz znaczący poziom ryzyka, przedstawiciele funduszy VC aktywnie monitorują działalność spółek poprzez członkostwo w radach nadzorczych lub użyczają swoich bogatych doświadczeń menedżerskich wprowadzając swoich przedstawicieli do kadry zarządzającej.

Inwestycje typu venture ukierunkowane są na wzrost wartości przedsiębiorstwa. Finansowanie odbywa się w etapach co zwiększa jednocześnie kontrolę nad inwestycją i umożliwia wcześniejszą rezygnację z nierentownych projektów. Fundusze przeznaczane są zawsze na realizację konkretnego planu inwestycyjnego związanego z rozwojem spółki. W trakcie realizacji planu, nie zakłada się również możliwości wypłaty dywidendy, ponieważ zyski wypracowane przez spółkę przeznaczane są w całości na jej dalszy rozwój.

Wyjście z inwestycji może odbywać się na wiele sposobów. Do najbardziej powszechnych należą zbycie udziałów na rynku pozagiełdowym (odsprzedaż udziałów inwestorowi branżowemu lub finansowemu), lub wprowadzenie spółki na giełdę. W uzasadnionych przypadkach fundusz VC może podjąć decyzję o kontynuacji inwestycji, stając się jednocześnie strategicznym inwestorem długoterminowym.

Rynek inwestycji wysokiego ryzyka w Polsce istnieje od ponad 20 lat. Tradycyjnie (biorąc za przykład rynek amerykański), finansowanie typu venture capital oznacza inwestycje w nowe przedsiębiorstwa oparte na zaawansowanych technologiach (high-tech) lub wysokim poziomie innowacyjności. W przypadku Polski fundusze nastawione są na inwestycje w późniejszych fazach rozwoju skupiając swoją uwagę na spółkach posiadających dobry produkt poparty sukcesem rynkowym, które potrzebują środków na akcelerację swojego rozwoju [1]. Rynek VC w Polsce charakteryzuje się również wysokim stopniem zróżnicowania branżowego spółek portfelowych. Trudno tu doszukiwać się przewagi konkretnego sektora, ale dane za 2011 rok pokazują największy udział w inwestycjach typu venture branży komunikacyjnej, dóbr konsumenckich oraz ochrony zdrowia [2].

Podsumowując, fundusze venture capital stanowią istotny czynnik rozwoju innowacyjności oraz konkurencyjności gospodarki. Finansowanie typu venture wspiera rozwój nowoczesnych technologii oraz wspiera współpracę świata nauki ze światem biznesu. W ciągu ostatnich 20 lat, struktura i sposób funkcjonowania rynku VC w Polsce znacząco ewaluowały. Z punktu widzenia ogólnej kondycji gospodarki oraz rozwoju przedsiębiorczości, wzrost poziomu inwestycji typu venture będzie warunkował dalszy rozwój rynku kapitałowego jak i konkurencyjności polskiej gospodarki.

2013.11.22 Sawyer_40Dariusz Ząbkiewicz
Młodszy Konsultant
SAWYER Doradztwo Gospodarcze Sp. z o.o.

 

 

Przypisy:

[1] „Fundusze Venture Capital w Polsce”, Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2002, str.6

[2] „Aktualny stan rynku private equity/venture capital w Polsce oraz bariery jego rozwoju”, Elżbieta Gregorczyk, Marzena Krawczyk, Lublin, 2013, str. 210